تحریم بانکی بازار مسکن

خانواده بخش مسکن و ساختمان در صف دریافت تسهیلات شامل سه دسته می‌شود؛ خانوارهای صاحب واحد مسکونی قدیمی یا سن‌‌‌دار که به‌خاطر نداشتن توان مالی خرید خانه بهتر به دنبال تعمیر آپارتمان با «وام جعاله» هستند، خانه‌‌‌اولی‌‌‌های متقاضی «وام خرید» و در نهایت گروهی از سازندگان مسکن که بدون «وام ساخت» امکان سرمایه‌گذاری ندارند.

شبکه بانکی در پرداخت هر سه نوع تسهیلات مسکن و ساختمان طی ماه‌‌‌های گذشته از سال 1403، نسبت به سال قبل «کم گذاشت».

کارنامه تامین مالی مسکن توسط نظام بانکی را باید بر اساس «رشد واقعی تسهیلات»‌ سنجید به این معنا که صرف‌‌‌نظر از رشد اسمی در حجم ریالی پرداخت وام‌‌‌ها، لازم است با احتساب تورم مسکن و تورم ساخت، میزان افزایش واقعی تسهیلات پرداختی مورد بررسی قرار بگیرد. «دنیای‌اقتصاد» این بررسی را انجام داده است و نتایج نشان می‌دهد، در سال‌جاری پرداخت «وام جعاله مسکن» یا همان «تسهیلات 140 میلیون تومانی مخصوص تعمیرات خانه» تقریبا سقوط کامل کرده است و به نوعی، پرداختی‌‌‌ها به «صفر» رسیده است.

رشد واقعی حجم ریالی تسهیلات جعاله پرداختی طی 9 ماه اول امسال منفی 90‌درصد بوده است. میزان تسهیلاتی که در این فاصله پرداخت شده به لحاظ اسمی نیز 57‌درصد کمتر از مدت مشابه در سال گذشته بوده است. بانک پرداخت‌‌‌کننده وام جعاله مسکن به‌خاطر آنچه «نبود اعتبار» عنوان می‌کند، دست خانوارهای متقاضی تعمیر آپارتمان را خالی گذاشته است.

در همین مدت حجم واقعی وام‌‌‌هایی که برای خرید مسکن به متقاضیان پرداخت شده است نیز 15‌درصد کمتر از سال گذشته بوده است. رکود سنگین و تاریخی خرید مسکن در کشور می‌توانست با «شارژ بانکی خانه‌‌‌اولی‌‌‌ها» به پایان برسد و نتیجه‌‌‌اش به «امیدواری سازنده‌‌‌ها به بازار فروش و ورود دوباره آنها به صحنه ساخت‌‌‌وساز» منجر شود. اما میزان وام‌‌‌هایی که برای خرید مسکن در 9 ماه اول امسال پرداخت شد به لحاظ اسمی فقط 10‌درصد بیشتر از سال گذشته بود.

همچنین گروه سوم متقاضی تسهیلات مسکن یعنی سازنده‌‌‌ها نیز در سال‌جاری «ناکام» ماندند؛ پرداختی واقعی بانک‌ها در حوزه وام ساخت در سال‌جاری 28‌درصد کمتر از سال گذشته بوده است. میزان اسمی تسهیلات پرداختی تنها 22‌درصد افزایش داشته که با توجه به تورم 50درصدی ساخت مسکن در سال‌جاری نسبت به پارسال، «تامین مالی واقعی» فعالان ساختمانی مردود بوده است.